De derde jaarlijkse Lichtjes in het Donker avond hebben we inmiddels weer achter de rug. Die werd gehouden op de eerste zaterdag van november, dit jaar op 5 november op de Oosterbegraafplaats, Verlengde Aarkade, in Alphen aan den Rijn.

Dit jaar was wel een heel groot sukses. Niet alleen qua bezoekersaantallen: 900… maar vooral qua sfeer, prachtige lichtbogen, warmte en samenzijn. Met veel goede reacties.

Het eerste initiatief nam ik tot de Lichtjes in het Donker avonden op op 1 november 2008. Omdat een avond als deze, met veel ruimte voor de behoeften van wie rouwt maar ook het leven wil vieren, mij een goed visitekaartje leek voor het werk dat ik doe. Immers, ritueelbegeleiding beschouw ik als een creatieve vorm van hulpverlening. De volgende avonden breidden zich uit: op 6 november 2010, en op 5 november 2011. Met iedere keer meer deelnemers. Met meer programma onderdelen. Maar vooral met volop ontroerende, goede reacties en ervaringen!

De afgelopen maanden waren een enthousiaste kerngroep en vrijwilligers bezig de komende Lichtjes in het donker avond te organiseren. Het geboden programma van deze avond en na afloop ook vooral uw reacties  zijn te vinden op www.lichtjesinhetdonker.nl , de speciale website voor deze activiteit.

Berk, Koets en Slot, We moeten nog een lied, Gids voor bruiloftsgasten en andere feestgangers (Arbeiderspers).

Als kersvers bruidspaar is er weinig wat je daar tegen kunt ondernemen, behalve wellicht een goede ceremoniemeester selecteren…

Des te belangrijker is het, samen op een moment op jullie dag, te kiezen voor de inhoud en vorm die jullie met z’n tweeën van meer belang vinden. Of respectvoller… dan wat er aan eventuele onzin nog over jullie uitgestort zou kunnen worden de rest van jullie dag.

Als ik je daar bij help, is dat in ieder geval iets om niet bang voor te hoeven zijn…

 Geïnspireerd door de expositie Maria idool van alle tijden die t/m 6 november in Amersfoort draait, in Flehite biedt zij een oecumenische avond over wat Maria voor mensen van nu kan betekenen.

 De avond begint met een kort overzicht van hoe zij de eeuwen door kerkelijk gezien werd benaderd.

Hiertegenover staat een moderne spiritualiteit die Maria plaatst in de lijn van oude godinnen en Moeder Aarde.

Deelne(e)m(st)ers luisteren, delen hun ervaringsverhalen, en beelden tenslotte creatief uit wat Maria op hun levensweg kan betekenen. Door te schrijven, tekenen, schilderen of een beeldje te maken in klei.Rond de pauze is er een muzikaal optreden van een enthousiast en pril bandje Twibv - en kunnen mensen op eigen kosten wat thee of koffie bestellen. Daarnaast bedragen de (materiaal)kosten 8,50 euro. Dit wordt aan het eind van de avond afgerekend.

Opgave graag uiterlijk 26 september via kairos@kairosrituelen.nl of telefonisch, 0172-442423. Dit opdat voldoende creatieve materialen kunnen worden aangeschaft. Deze avond wordt als oecumensiche activiteit mogelijk gemaakt door hulp van Vorming & Toerusting van De Bron en wordt aldaar gehouden in de zaaltjes 7 en 8. www.debron.info

Korte vakantie in Wenen vanwege mijn dertigste verjaardag. Bezoek aan romantisch Sisi-kasteel Schönbrunn. Lief vraagt aan mij of ik het beroemde balkon wil beklimmen. Terwijl beneden een koor Bach-liederen zingt en de paardenkoets wacht op nieuwe klanten, wacht ik met knikkende knieën op de vraag. Lief zucht, kijkt vooruit en zegt: “Mooi hè? Kom, we gaan naar binnen, ik heb trek in koffie.”

Toch zijn er stukjes die wel voelen als kloppend: “Een ring maakt gelukkiger?” “Trouwen doe je voor eeuwig. Samenwonen geeft onbewust een gevoel van onduidelijkheid. Trouwen geeft een geluksgevoel. Mijn zus is net getrouwd.” “Die is meteen stukken gelukkiger?” “We zullen zien. Een goed huwelijk beschermt tegen hart- en vaatziekten, ook omdat je de stress van je af kunt praten. En als je gat sporten, steek je mekaar aan.” “Een goed huwelijk redt levens?” “De kans op een terugkerend hartinfarct is in een slecht huwelijk drie keer groter dan in een goed.”

Kijk, zo genuanceerd is het dan ook wel weer. De waarheid ligt misschien ook hier in het midden…

Inderdaad, ze hebben gelijk. Trouwlustigen wonen vaak al lang samen –  en hebben alles al, wat vroeger op de huwelijkslijsten voorkwam. Toch is geld geven, het teken van een envelopje op de uitnodiging, niet altijd spannend genoeg.

Spannender is wellicht het vragen van een stukje reis als gezamenlijk begin: een fles champagne misschien, een aantal kilometers kilometers vliegen, een ritje op een olfifant of een bijdrage aan het hotelverblijf.

Veel spannender zou het toch zijn, wanneer je als paar er zelf voor kiest, hoe je welkome bijdragen kunt innen. Of het nu is aan hun huwelijksreis, of iets anders dat je samen wilt doen of ondernemen. In overleg, desgewenst met ceremoniemeesters en ritueelbegeleidster, is er meer originaliteit en veel mogelijk. Indien geregeld buiten de brilletjes van de reisbureaus om. Die hebben immers vaak het euroteken-model.

Wellicht een grotere olifant…?

De levensweg is een van mijn thema’s. ‘s Zondags als voorgangster in kerken, in mijn rituelenwerk, en prive. Het leven is altijd een reis, nooit een doel op zich. Het labyrint is het ook vandaag het teken daarvan. Frank Lloyd Wright, een architect, schreef dat onze truc mag zijn: op te groeien, zonder oud te worden.

De mensen die met mij mee vierden, vrienden, familie, buren, maakten dit tot een extra groot feest. Ik benoemde: Je vrienden zijn de rest van jou. En: een vriend is iemand die het lied van jouw hart kent, en dat terug kan zingen, wanneer je zelf (ook die) woorden vergeten bent.

Ik zette iedereen aan het werk. Immers, een mooi ritueel maak je samen. Een heel persoonlijke quilt in wording is hiervan het symbool - waar ik nu dagelijks aan werk. Allemaal veelkleurige handafdrukjes in stof kreeg ik: die helpen, vasthouden, ieder een eigen taal spreken. De aanwezige (50) gasten hebben hun handjes zelf opgespeld op de quilt, rond het teken van mijn levensweg.

Creativiteit hoort bij mij. Net als humor, samen lachen. Daarom vermeld ik hier nog een laatste uitspraak uit bovengenoemd boekje, geciteerd op deze 50ste verjaardag: Je stopt niet met lachen wanneer je ouder wordt, je wordt oud, wanneer je stopt met lachen.

Ieder ritueel dat ik help vormgeven is een gezamenlijk proces. Wat er belangrijk aan is, is altijd samen vorm gegeven. Dus graag vraag ik de lezers van dit eerste blogje: mail mij eens. Waar wil je graag eens iets meer over horen?Dan wijd ik daar een volgend blogje aan. Om ook zo weer het werk dat ik doe, duidelijker te maken en een gezicht te geven.

 De Oosterbegraafplaats was zaterdag de plek om overledenen te herdenken, of om er gewoon te zijn met veel anderen. “Gezellig, oma”. Het is druk met auto’s op de Verlengde Aarkade, maar nog steeds draaien wagens de straat in. De zon is al een tijdje onder. Bij de poort van de Oosterbegraafplaats zingt het Ritmisch Koor Hoogmade liederen met als titels Tears in Heaven. (…) Fakkels verlichten de oprit naar de begraafplaats en voor de poort brandt een vuurkorf. Veel wachtende mensen houden een brandend lichtje en bloemen in hun handen. Voor de tweede keer vindt in Alphen aan den Rijn een algemene herinneringsbijeenkomst plaats op de feeeriek verlichte Oosterbegraafplaats. (…)  Bezoekers kunnen de fakkels volgen naar het middenveld waar Hedi Hegeman een welkomstwoord spreekt en aansluitend drie wensballonnen worden opgelaten. Daarna kan iedereen zijn eigen weg zoeken over de begraafplaats: langs de vuurkorven, achter de fakkels aan naar een aantal gemarkeerde punten, of eventueel met behulp van een gids naar eigen plekken. (…) Met de woorden Een leven eindigt nooit helemaal, iedereen laat herinneringen na is het openingswoord voorbij. Samen met haar ouders en haar twee kinderen, gaat Dorena Marktwat naar het graf van haar broer Johan. “Hij is twaalf jaar geleden bij een ongeluk om het leen gekomen, hij was toen 27 jaar. Ik ga niet vaak naar het gaf, maar vanavond wel.” In de koffiekamer heeft Trudie Enthoven zojuist het evaluatieformulier ingevuld. “Ik ben hier niet voor iemand speciaal, het is meer een algemene herdenking. Ik vind het heel mooi. Je voelt de warmte en de troost. Ik ben hier alleen, maar ik voel mij niet alleen.” Aan een tafeltje zitten Leen en Manuela Koelewijn, samen met hun dochtertje Daisy (3). “Wij zijn hier voor os zontje Danny”, vertelt Koelewijn. “Hij is vier jaar geleden overleden, hij was vijftien dagen oud.” Naar schatting is de herdenkingsavond door ongeveer vijfhonderd mensen bezocht.

Auteur: Marieke Roggeveen

Hoe kun je komen tot een zinvol scheidingsritueel?

een workshop die zou worden gehouden in Alphen aan den Rijn afgelopen 26 augustus.
Deze avond was bedoeld om geinteresseerden van met tips en voorbeelden te voorzien. Leerzaam, aan het nadenken worden gezet: over hoe het verbreken van een relatie vorm kan krijgen. Ondanks alle verdriet toch samen (met eventuele kinderen) of juist alleen. Heel misschien zelfs in de vorm van een heus scheidingsfeestje…

Iedere echtscheiding markeert een overgangsmoment en is in wezen een afscheidsritueel. Naast de dieptepunten horen daar ook de goede herinneringen bij. En het elkaar loslaten en een goede toekomst toe wensen. Al was het maar als ouders, want dat blijf je.

Niet alleen scheiden kost tijd – ook het bedenken van een goed echtscheidingsritueel verdient tijd. Al zijn de meeste betrokkenen – dat realiseer ik me heel goed – in het begin vooral bezig met onderhandelen, regelen en organiseren… Aan bod komt deze avond het volgende drieluik aan thema’s: verbinding, crisis & onderhoud, uit elkaar & opnieuw beginnen.

Na korte inleidingen op deze thema’s zouden fragmenten hiervan worden gedeeld of creatief verwerkt. Omdat er weinig belangstelling voor bleek, heb ik nu besloten deze avond als besloten workshop aan te bieden.

Wie wil, kan tegen een prijs van 40 euro aan de hand van een besloten workshop op een naar wens af te spreken avond  leren hoe zelf om te gaan met het verbreken van een relatie. Contact opnemen per mail is voldoende. Maak een afspraak!